Anasayfa Özgün Yazılar Yazılar ve Analizler ABD Donanma Stratejileri, Operasyonları ve Politikası

ABD Donanma Stratejileri, Operasyonları ve Politikası

0

Bu çalışma Birleşik Devletler Donanması politikalarının, stratejilerinin, planlarının ve operasyonel kabiliyetlerinin barış, kriz ve savaş zamanlarında temel ilkelerini açıklamak üzere yapılmıştır. – A. Bayar

Amerika Birleşik Devletleri Tarafından Ordu ve Donanma Tanımı

  • Amerika Birleşik Devletleri kanunlar ülkesidir. Başkan ordunun ve donanmanın başıdır, buna bağlı olarak donanma bağımsız değil Başkan’ın direktifleri doğrultusunda hareket eder.
  • Kuruluşundan bugüne kadar Birleşik Devletler donanmayı ulusal güvenliğin sağlanmasında kullanmaktadır. Donanma bütün savaşlarda yer almıştır. Ayrıca donanma Amerikan diplomasisinde ve ekonomi politikasında bir araç olarak kullanılmaktadır.
  • Birleşik Devletler donanması nadiren müttefik/partner olmaksızın hareket eder. Bağımsızlık Savaşı’nda İngiltere’ye karşı Fransa, Hollanda ve İspanya’yı ileri üs olarak kullanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda İngiltere ve diğer müttefikler ile Kuzey Atlantik’te ve Akdeniz’de birlikte hareket etmiştir. İkinci Dünya Savaşı’nda İngiltere ile muhtemelen şu ana kadar bilinen ittifaklar içerinde (Donanma bazında) en yakın ilişkiyi kurmuştur. Soğuk Savaş esnasında Özgür Dünya’daki müttefikleri ile yakın ilişkiler kurmuştur.
  • Konumuna bağlı olarak Birleşik Devletler donanmasını daha çok ileri üslerde ve kıyısından uzakta kullanır.
  • Birleşik Devletler donanması incelemesi belirli bir süreç kapsamını yansıtmaktadır ve bu süreç üçe ayrılır: Barış Zamanı Hazırlık & Angajman, Kriz Müdahalesi ve Muharebe dönemi.
USS Cark Wilson Uçak Gemisi | Basra Körfezi

1) Barış Zamanı Hazırlık & Angajman

Amaç: Birleşik Devletler donanmasının barış zamanında Amerikan yurdunun, halkının, müttefiklerinin güvenliğini, özgürlüğünü ve refahını koruması önceliğidir.

Yollar ve Araçlar: Bu amaçlara ulaşmak için Başkan ve Savunma Bakanlığı donanmayı barış zamanında daha çok caydırıcılık, müttefiklere güvence, muhtemel savaşlara hazırlık gibi çeşitli görevlerde kullanılır. Barış zamanında Donanma sekiz ana amaç için ulusa ve uluslararası camiaya hizmet eder: Stratejik nükleer caydırıcılık, balistik füze savunması, konvansiyonel kriz ve savaş caydırıcılığı, deniz güvenlik operasyonları, deniz emniyet operasyonları, insani yardım operasyonları, donanma diplomasisi, bilime destek. Bütün bu alanlardaki donanmanın kapasitesi Başkan’a, Savunma Bakanlığı’na ve üst rütbeli komutanlara ulusal politikayı yerine getirmek için imkan sağlar.

A) Stratejik Nükleer Caydırıcılık

Ohio Sınıfı USS Maryland (SSBN 738) nükleer saldırı denizaltısı | ABD Deniz Kuvvetleri- Eric Tretter

Ulusal stratejik nükleer politika ve tutum özellikle Birleşik Devletlere ve müttefik/partnerlerine karşı muhtemel Rus ve/veya Çin stratejik nükleer saldırısını caydırmaya yöneliktir. Birleşik Devletler ulusal stratejik nükleer caydırıcılık politikasında iki temel unsur vardır, bunlar; Ohio sınıfı nükleer tahrikli balistik füze denizaltıları (SSBN) ve E-6B Mercury havadan komuta uçağıdır. Birleşik Devletler SSBN ve SLBM programları Birleşik Krallık ile yakın işbirliği ile gerçekleşir. Birleşik Krallık bu birlikteliği 4 adet Vanguard Sınıfı denizaltı ile destek vermektedir.

E6B Mercury havadan komuta kontrol uçağı | Matt Varley [163918]

B) Balistik Füze Savunması (BMD)

Birleşik Devletler’in üst rütbeli komutanları rutin olarak 5., 6. ve 7. filoya bağlı balistik füze savunması kabiliyetine sahip kruvazör ve destroyerlerin (Kuzey Pasifik’te, Basra Körfezi’nde, Doğu Akdeniz’de) İran veya Kuzey Kore’den bölgedeki müttefiklere veya direkt olarak A.B.D. unsurlarına karşı muhtemel balistik füze saldırısını caydırmak üzere konuşlandırılmasını talep eder ve konuşlandırır.

USS Jason Dunham

Birkaç dost ve müttefik donanma -İspanya, Birleşik Krallık, Avustralya, Hollanda, Almanya, Japonya ve Güney Kore- benzer deniz konuşlu anti balistik füze(ABM) sistemleri konuşlandırmaktadır. Birleşik Devletler donanması bu müttefikleri ile sık sık ortak operasyonlar yapmaktadır. EPAA balistik füze savunmasının bir parçası olarak, Birleşik Devletler’in 2014 yılından beri Romanya’da kıyı üssü bulunmaktadır.

C) Konvansiyonel Krizlerin ve Savaşların Engellenmesi

-Hazırlık

Birleşik Devletler donanmasının barış zamanındaki asli görevi muhtemel kriz ve savaşların önlenmesidir. Biçilen bu rol tecrübeli personel, materyal ve operasyonel teyakkuz ile, ileri sahada görev yapan savaşa hazır olarak konuşlandırılan ve Başkan’dan gelen direktifleri yerine getirmeye hazır güçler ile sağlanır. Operasyonel unsurlar istihbarat, keşif ve gözetleme (ISR) görevleri olduğu kadar tatbikat ve geliştirme faaliyetleri ile de ilgilenir. Bütün bu deniz operasyonları uzun süredir devam eden uluslararası hukuk ile uyum içinde yürütülür.

ABD Donanması 7. Filo

Bu yöntem ve amaçlara Birleşik Devletler, Hint Okyanusu ve Batı Pasifik’te yer alan 5. ve 7. filolar ile barış zamanında kriz ve savaşın engellenmesine yönelik katkı yapar. Bu filolar Birleşik Devletler donanmasındaki savaşa en hazır, dengeli ve konvansiyonel güç kapasitesi olan kuvvettir. Kriz ve savaş görevlerinin yokluğunda bu ileri önleyici güçler bölgedeki barış ve istikrarın sürdürülmesine yardımcı olur. Bölgedeki kuvvetlerin sürekliliği gemi ve mürettebat rotasyonu gibi çeşitli şekillerde sağlanmaktadır.

Uçak gemisi vurucu kuvveti (CSG), balistik füze savunması devriyesindeki gemiler, amfibi hazır gruplar (ARG), deniz piyadesi seferi grupları (MEU) ve denizaltı grupları Birleşik Devletler anayurdundan (CONUS) aldığı takviyelerle bölgede kalıcı ve hazır olarak mevcudiyetini sürdürmektedir. Ayrıca Diego Garcia adasındaki Amerikan üssü önemli bir konaklama noktasıdır.

Diego Garcia

CSG, ARG/MEU, denizaltılar, mayın harbi gemileri (7. filoya bağlı) büyük ölçüde Japonya ve Guam’daki ileri üslerde bulunur. Kıyı muharebe gemileri (LCS) Singapur’daki ileri üste konuşlandırılmıştır.

Avrupa ve Afrika sularında Birleşik Devletler 6. filosu kalıcı olarak konuşlandırılmıştır. 6. Filo bünyesinde amiral gemisi ve deniz karakol uçağı da bulundurmaktadır. Daha önce de değinildiği gibi Doğu Akdeniz’de bu şekilde balistik füze savunması kabiliyetine sahip olunmuştur. Donanma aralıklarla Akdeniz’den Umman Denizi’ne geçiş yapmakta, Avrupa ve Kuzey Afrika donanmalarıyla tatbikatlar icra edilmektedir.

-Yeniden Dengelenme

Soğuk Savaş’ın bitiminden itibaren Birleşik Devletler donanmasının ileri noktalardaki mevcudiyetinin jeografik olarak odak noktası değişmiştir. Kuzey Pasifik hala önemini koruyor, hatta daha da önem kazandığı söylenebilir ancak Umman Denizi ve bitişik denizlerdeki Amerikan varlığı eskiye göre önem kazandı. Özellikle Kalıcı Özgürlük Operasyonu (Operation Enduring Freedom), Irak’a Özgürlük Operasyonu (Operation Iraqi Freedom) ve Özgün Kararlılık Harekatı (Inherent Resolve) ile bu yöndeki eğilim kanıtlandı. Bunun yanı sıra Atlantik ve Avrupa sularında Birleşik Devletler donanmasının varlığı Sovyet tehdidinin ortadan kalkması ile azaldı. Modern 6. Filo Soğuk Savaş’taki mevcudiyetinden daha küçük olsa da sorumluluk alanı arttı, Akdeniz’in ötesine taştı. Birleşik Devletler’in New Foundland, Bermuda, İzlanda, Birleşik Krallık, Sardunya’daki üslerinin kapanması bunun bir göstergesi olarak okunabilir. Güncel yeniden dengelenme bölgeleri Atlantik ve Batı Avrupa suları yerine Batı Pasifik’te Güneybatı Asya’da ortaya çıkmaktadır. Avrupa’da yıllardır Birleşik Devletler varlığı aynı kalsa da İspanya’daki üsse verilen önem artmaktadır.

-Kuvvet Korunumu

Birleşik Devletler donanmasının barış zamanı savaşa hazırlık tutumu içeride ve dışarıda kuvvet korunumu yönündedir. 2000 yılında El Kaide’nin Yemen’in Aden Limanı’nda yakıt ikmali yapan USS Cole (DDG-67) destroyerini güdümlü füze ile vurması, barış zamanında dahi olsa kuvvet korunumunun önemini gözler önüne sermiştir. Bundan sonra Birleşik Devletler donanması angajman kurallarında (RoE) değişikliğe gitmiştir. Donanma Kriminal Araştırma Servisi ile daha yakın ilişkiler kurmuştur.

-Deneyim

Devam eden Birleşik Devletler donanma deneyimi filo şeklindedir fakat günümüz zorlu kararlar almayı gerektirmektedir. İki seçenek arasında gidip gelen Birleşik Devletler donanması caydırıcılığı devam ettirmek ya da meydana gelecek bir savaşı sürdürmek noktasında seçim yapmak durumundadır. Şu an için donanma barış zamanı denizlerde varlık göstermeyi ve başarılı olursa yeni geliştirmeleri teşvik etmeye sıcak bakıyor. Sea Shadow (IX-529) deneysel hayalet gemi bunun önemli örneklerinden birisidir.

-Angajman

Yapılan operasyonların çoğu diğer donanma ve silahlı kuvvetler ile angaje bir biçimde icra edilmektedir. Birleşik Devletler donanması geniş partner yelpazesi ile birlikte operasyon yapmaya ihtiyaç duymaktadır ve yapmaktadır. Donanma angajmanı donanmaların kriz ya da savaş durumda yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra barış zamanı da uluslararası ilişkileri ve uluslararası güvenliği sağladığını ispat etmiştir. İkili ve çoklu tatbikatlar müttefik ve/veya dost donanmalar ile işbirliği kabiliyet kazanımını ve profesyonel ilişkiler kurulması anlamına geliyor. Aşağıda periyodik olarak ikili ve çok katılımcılar ile gerçekleştirilen tatbikatlar sıralanmıştır:

  • Avrupa’da icra edilen NATO tatbikatları: Noble Justification, Proud Manta ve Brilliant Mariner
  • Birleşik Krallık ile icra edilen Joint Warrior
  • Baltık Denizi’nde icra edilen BALTOPS
  • Karadeniz’deki donanmalar ile icra edilen Sea Breeze
  • Akdeniz’de İsrail ve Yunanistan donanmaları ile icra edilen Noble Diana
  • Kuzey Afrika donanmaları ile icra edilen Phoenix Express
  • Doğu Afrika donanmaları ile icra edilen Cutlass Express
  • Batı Afrika-Avrupa-Brezilya donanmaları ile icra edilen Obangame Express
  • Basra Körfezin’de icra edilen International Mine Countermeasures Exercise (IMCMEX)
  • Güneydoğu Asya’da icra edilen Cooperation Afloat Readiness and Training(CARAT) ve Souhtheast Asia Cooperation Against Terrrorism(SEACAT)
  • Filipinler’de icra edilen Balikatan ve PHIBLEX
  • Hint Okyanusu’nda Hindistan Donanması ile icra edilen Malabar
  • Güneybatı Pasifik’te icra edilen Talisman Saber
  • Tayland ile icra edilen Cobra Gold
  • Vietnam ile icra edilen Naval Engagement Activities
  • Kore’de icra edilen Foal Eagle ve Ulchi Freedom
  • Japonya ile icra edilen Keen Edge
  • Avustralya ve Japonya ile icra edilen Pacific Bond
  • Şili donanması ile icra edilen Chilemar
  • Panama Kanalı’ndaki geçiş güvenliğini sağlamak amacıyla icra edilen PANAMAX
  • Latin Amerika ve Avrupa donanmaları ile icra edilen Southern Partnership Station
  • Kanada ile Pasifik’te icra edilen Trident Fury
  • Hawaii’de icra edilen Rim of Pacific (RIMPAC)
  • Bold Alligator
Foal Eagle’a katılan Birleşik Devletler savaş gemisi

Diğer yükümlülükler liman ziyaretleri, personel değişimi, personel toplantıları, tatbikatlar ile Birleşik Devletler ile partner/müttefikleri arasında kazanım/araştırma amacıyla yapılmaktadır. Birleşik Devletler donanması rutin olarak müttefik/partner ülkelerin personellerini ve gönüllü öğrencilerini okullarında ve tatbikatlarında ağırlamaktadır. 1969’dan beri Donanma Operasyon Amirliği (CNO), Newport’daki Naval War College’de düzenlenen Uluslararası Deniz Gücü Sempozyumu (ISS)’na ev sahipliği yapıyor. 2011 döneminde 155 ülkenin donanma komutanı/temsilcisi katılmıştır.

TCG Gaziantep fırkateyni ve USS Donald Cook savaş gemisi ortak eğitimde

NATO müttefikleri ve Kore örneğinde Soğuk Savaş’tan bu yana donanma yapısı entegre olmuş durumdadır. Ortak NATO doktrinleri, taktik/teknikleri ve prosedürleri kapsamlı ve rutin olarak birkaç NATO’ya üye olmayan donanmanın katılımıyla uygulanıp uluslararası müşterek çalışmaların gelişmesine yardımcı olmaktadır.

Uzun süreli NATO kurum/kuruluşları Birleşik Devletler, Kanada ve Avrupa devletleri ve Balkan/Baltık’taki NATO üyelerinin operasyon ve manevralarının sürdürülebilir, entegre şekilde yapılmasına imkan vermektedir. Birleşik Devletler gelecekteki uluslararası donanma koalisyonları için çok uluslu aktiviteleri gerekli görmekte ve bu yönde teşvik etmektedir.

Bugüne kadar böylesine büyük ve kapsamlı başka bir müttefik iş birliği ortaya çıkmamıştır. Ayrıca Birleşik Devletler çok uluslu diğer iş birlikleriyle de entegre olmaktadır. Birleşik Devletler donanması özellikle Birleşik Devletler/Japonya/Güney Kore üçlü donanma yaklaşımını teşvik etmektedir. Bir başka örnek ise Birleşik Devletler/Japonya/Avustralya donanmaları arasındaki iş birliğidir. İlaveten Ukrayna ve Gürcistan donanmaları ile Karadeniz’de tatbikatlar icra edilmektedir.

BALTIC SEA NATO Tatbikatı

Brezilya, Birleşik Devletler’in geleneksel donanma müttefikidir. İki donanma iki dünya savaşında da harp müttefikidir. Soğuk Savaş döneminde de bu müttefiklik devam etmiştir. Birleşik Devletler donanması Brezilya’dan, önemli ölçüde büyük güç kategorisine doğru ilerlerken iş birliğinin devam etmesini ummaktadır.

Soğuk Savaş döneminde, Sovyet donanması Birleşik Devletler donanmasına en büyük potansiyel tehdit olarak bulunuyordu ve Birleşik Devletler donanma politikaları, stratejileri, taktikleri ve ekipmanları esas olarak Sovyet donanmasına karşı odaklanmıştı. 2014’teki Ukrayna Krizi’ne kadar Birleşik Devletler’in bir çok müttefik ve partneri Rus donanması ile iş birliği halindeydi. Rus donanması Soğuk Savaş sonrası FRUKUS tatbikatlarına yıllık olarak Birleşik Devletler, Fransa ve Birleşik Krallık ile birlikte katıldı. Ayrıca BALTOPS tatbikatlarına ve INCSEA zirvelerine de katılım sağlandığı söylenmelidir. Rus donanması Birleşik Devletler tarafından organize edilen 2011 yılındaki Uluslararası Deniz Gücü Sempozyumu (ISS)’nda, 2012 BALTOPS tatbikatında ve 2012 RIMPAC tatbikatlarında temsil edilmiştir.

Rusya ve Birleşik Devletler donanmaları bir çok diğer ülke donanmaları ile birlikte Umman Denizi’nde korsanlık karşıtı tatbikat düzenledi. Birleşik Devletler donanma gemileri 2014’ten önce rutin olarak Vladivostok ve diğer limanları ziyaret etmekteydi.

Birleşik Devletler donanması aynı şekilde Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN) ile barış zamanı iş birliğini sürdürmektedir. Daha önce değinildiği gibi, Birleşik Devletler donanması Çin Denizi’ne yabancı değildir. Birleşik Devletler 7. filosu Tsingtao’yu 1945’ten 1949’a kadar ileri operasyon üssü olarak kullandı. 1980’lerde karşılıklı liman ziyaretleri gerçekleşti ve düzensiz olarak devam etti. PLAN savaş gemileri korsanlık karşıtı operasyonlarda Umman Denizi’nde Birleşik Devletler ve diğer batılı devletlerin donanmaları ile birlikte hareket etti.

Eylül 2013’te Birleşik Devletler Pasifik filosu üç PLAN savaş gemisini Pearl Harbor, Hawaii’de ağırladı ve Hawaii sularında tatbikat düzenledi. PLAN subayları 2013 yılının ekim ayında Birleşik Devletler’i ziyaret etti, 2014 yılında Birleşik Devletler Donanma Amiri Çin’i ziyaret etti. PLAN 2014 yılında Birleşik Devletler tarafından organize edilen RIMPAC tatbikatının katılımcısı oldu. Bütün bunlara rağmen Birleşik Devletler donanmasının Çin ile yakınlaşması zoraki bir hamle olarak kalıyor çünkü Birleşik Devletler’in Savunma Yetkilendirme Yasası’nın 1201’inci bölümü Çin ile askeri iş birliğini sınırlandırmaktadır.

Sadece bir avuç ülke Birleşik Devletler ile angaje olmamıştır. Kuzey Kore başlıca örnek olarak gösterilebilir. Ayrıca İran ile resmi bir angajman olmamıştır, iki ülke donanması özellikle Hürmüz Boğazı’nda karşı karşıya gelmekten kaçınmaktadır.

D) Deniz Güvenliği

Bu alanda da Birleşik Devletler önemli bir rol oynamaktadır. Diğer konularda olduğu gibi uluslararası partnerleriyle müşterek çalışmaktadır. Alandaki önemli rollerden biri denizaltı tahliyesi ve kurtarmasıdır. NATO’ya bağlı Uluslararası Denizaltı Kaçış ve Kurtarma İrtibatı Ofisi’nin yardımlarıyla 2003 yılında Norfolk, Virginia’da kurulan Uluslararası Denizaltı Kaçış ve Kurtarma İrtibatı Ofisi Birleşik Devletler donanmasının önemli desteklerini almaktadır.

Basra Körfezi ABD ve Alman Donanmalarına ait gemiler

Bu kuruluşun temellerinin atılması trajik bir olaya dayanıyor; Rusya donanmasına bağlı Kursk (K-141) denizaltısının 2000 yılında batışı. ISMERLO, bütün dünyada tahrip olmuş denizaltıların kurtarılmasına yardımcı olabilmek için donanmalar ile ekipman ve prosedürler konusunda uyumluluk sağlıyor. Ayrıca başka bir girişim olan Asya Pasifik Denizaltı Konferansı’na (APSC) üye olan Birleşik Devletler bu bağlamda da uyum içerisinde hareket etmektedir.

E) Deniz Güvenlik Operasyonları

Soğuk Savaş’ın bitiminden beri Birleşik Devletler yöneticileri ve Savunma Bakanlığı, Birleşik Devletler donanmasının global ya da bölgesel savaşlara hazırlanmasından daha fazlasını talep etmektedir. Buna karşılık olarak Birleşik Devletler donanması barış zamanı deniz güvenliğinin sağlanmasına yönelik geniş kapsamlı adımlarla daha karmaşık bir hal almıştır. Burada icra edilen operasyonlar özellikle Karayipler’de uyuşturucu operasyonları, Umman Denizi’de korsanlık faaliyetlerine karşı operasyonlar, global ancak özellikle Umman Denizi’nde ve Akdeniz’de terör faaliyetlerine karşı yapılan operasyonlardır. Bu operasyonlar genellikle Birleşik Devletler ve diğer yabancı devletlerin sahil güvenliği ve donanmalarıyla birlikte yapılmaktadır. Ayrıca Kitle İmha Silahlarının Yayılmasına Karşı Güvenlik İnisiyatifi (PSI) de konuya dahildir. Bahsedilen deniz güvenlik operasyonlarını icra etmek için savaş gemileri, amfibi gemiler, deniz karakol uçakları ve insansız hava araçları hayati önem taşımaktadır. Gemi zapt ve müsadere harekatları (VBBS) ise duruma bağlı olarak SEAL ve sahil güvenlik tarafından gemiden, çeşitli araçlardan veya helikopterlerden gerçekleştirilir. Gelişmiş donanmalar genel olarak Birleşik Devletler’e denk ekipman ve araçlar ile katılıp hemen hemen aynı yetenekleri sergilerler. Gelişmekte olan donanmalar ise genellikle kendi yeteneklerini geliştirmek için bu donanmalara tamamlayıcı olarak katılım sağlarlar.

Birleşik Devletler donanması 2006 yılında deniz güvenlik operasyonları kapasitesini, dalış ve kurtarma yeteneklerini, liman devriyelerini, su üstü operasyonlarını genişletmek ve geliştirmek adına Donanma Seferi Savaş Komutanlığı’nı kurdu. Bu komutanlık ayrıca patlayıcı teçhizatların imhası, güç korunmasına yönelik operasyonlar, seferi lojistik desteği, bölge güvenlik operasyonlarını da icra etmektedir. Birleşik Devletler deniz güvenlik operasyonlarını da partner ve müttefikler ile gerçekleştirmektedir, bunlar:

  • Akdeniz’de NATO bünyesinde Operation Active Endeavor
  • Malakka Boğazı Gemi Güvenliği Operasyonları
  • Africa Partnership Station(APS)
  • Latin Amerika’da Southern Partnership Station(SPS)
  • Karayipler/Doğu Pasifik’te Operation Martillo
  • Umman Denizi’nde Korsanlık Faaliyetlerine Karşı Operasyonlar

Bu bölümde en dikkat çekici operasyonlardan bahsedeceğiz. Burada sadece Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda Birleşik Devletler’in gemileri, denizcileri, uçakları bulunmamaktadır. Bunlara ilave olarak NATO, Avrupa Birliği, Rusya, Hindistan, Çin ve sayısız ülke bulunmaktadır. Uluslararası ticaretin korunmasına yönelik olarak ticari gemileri güvence verilmesinin yanı sıra Somali korsanlarının yağma girişimlerinin önüne geçilmektedir. Komutanlığı katılımcı ülkeler tarafından gerçekleştirilen birleşik görev gücü (Combined Task Force(CTF 151)) kurulmuştur.

F) İnsani Yardım Operasyonları

Donanma insani yardım operasyonları uluslararası ortamda bir çok devleti geç de olsa bir araya getirme konusunda ortak payda olmuş durumdadır. Fakat bu durum Birleşik Devlet için yeni değildir. Birleşik Devletler Sahil Güvenliği yıllardır bu tarz operasyonlar icra ediyor. Birleşik Devletler doğal afet veya insan kaynaklı meydana gelen sorunlar sebebiyle acil yardıma ihtiyacı olan topluluklara yardım eli uzatmaktadır. Soğuk Savaş’tan bu yana iki hastane gemisi ve bir adet amfibi gemi ile bu tarz operasyonlar yapılmaktadır.

Sağlık hizmetleri veren Birleşik Devletler Donanma personeli

G) Donanma Diplomasisi

Birleşik Devletler de dahil olmak üzere devletler kendi donanmalarını barış zamanı dış politikanın bir aracı olarak kullanmaktadır. Birleşik Devletler donanması barış zamanında ülke bayrağını çeşitli deniz ve limanlarda dalgalandırarak dış politikasındaki dostlarına güven muhaliflerine ise mesaj vermektedir. Ayrıca zararsız geçiş (innocent passage) hakkı uluslararası hukuk çerçevesinde kullanılarak dış politika çeşitlendirilir. Bu bakımdan donanma bir dış politika aracı olarak kullanılır.

H) Bilime Destek

Savaş gemileri, uçaklar ve silah sistemlerinin hepsi bilim ve teknoloji ile yakından ilgilidir. Dolayısıyla Birleşik Devletler bilimsel gelişmelerin devamlılığı için tarihi boyunca özenli olmuştur. Metalurji, balistik füze teknolojileri, uçak bilimi, nükleer mühendislik, meteoroloji ya da deniz bilimi gibi bir çok alan desteklenmektedir. Doğrudan donanma ile bağlantılı olmasa bile bu tür çalışmalar bilimin yararına destek görür.

Donanma uzun yıllardır Kuzey Kutubu’ndaki araştırmaları Amerikan politikaları çerçevesinde desteklemektedir. Ayrıca uzay konusunda da astronotların kurtarılmasına yönelik donanma desteği mevcuttur.

– Kuvvet Korunumu

Barış zamanında bile Birleşik Devletler donanmasına tehdit oluşturabilecek durumlar mevcuttur. Terörizm, istihbarat toplama ve siber suçlar bunların başlıcalarıdır. Birleşik Devletler donanması bu tehditleri bertaraf etmek için Donanma Kriminal Araştırma Servisi (NCIS), Sahil Güvenlik ve diğer unsurlar ile birlikte çalışmaktadır.

2) Kriz Müdahalesi

Amaç: Barış zamanı yapılan operasyonların kriz meydana geldiği zaman sorunun çözümüne yönelik yararlı olması beklenmektedir. Savunma Bakanlığı ve müşterek savaş komutanları, donanmanın kriz meydana geldiği anda hazır olmasını, geniş ölçüde seçenekler sunmasını, çözüm yolları oluşturmasını, Amerikan çıkarlarına uygun hareket edebilmesini ve ihtiyaç anında aynı düşünceye sahip müttefiklerle iş birliği içinde olabilmesini umut ediyor. Esneklik, ölçeklendirilebilirlik, hareketlilik ve çok seçenekli müdahale kapasitesi kriz esnasında Başkan’ın elini güçlendirmesine ve garanti hesaplar yapmasına olanak sağlamalıdır.

Yollar ve Araçlar

A) Angajman ve Kriz Müdahalesi

Kriz belirdiği zaman, Birleşik Devletler ve aynı düşüncedeki gönüllü ülkelerden oluşan koalisyon Birleşmiş Milletler himayesi altında bir araya gelecektir. Eğer barış zamanında kurulan donanma angajmanı başarılı olmuş ise Birleşik Devletler ve diğer devletlerin donanmaları kriz koşullarında birlikte etkili bir şekilde iş birliği yapmaya hazır olacaktır. Bu müşterek oluşum her bir müttefiğinin kapasitesini ve kabiliyetlerini biliyor olacaktır. Birbirleri ile nasıl hızlı ve güvenli şekilde iletişim kuracaklarını, kendi aralarındaki görev dağılımını, siyasi liderlerin seçeneklerini gözden geçirmesini ve zorlu kriz şartlarında koalisyonun direktiflerini nasıl uygulayacaklarını biliyor olacaklardır.

B) Pozisyon Alma

Siyasi liderler kriz anındaki sorunları etkisiz hale getirmeye, stabilize etmeye ve çözmeye çalışırlar. Birleşik Devletlerin 1996 yılında Tayvan Boğazı bölgesine iki uçak gemisi görev grubunu göndermesi, 2008 yılındaki Rusya-Gürcistan Savaşı’nda Karadeniz’e savaş gemilerini göndermesi ve 2014 yılında Ukrayna Krizi sebebiyle yine Karadeniz’de varlık göstermesini örnek gösterebiliriz.

C) İleri Deniz Gücü Varlığı ve Kriz Müdahalesi

Bazı bölgeler çıkabilecek herhangi bir krizde Birleşik Devletler’i etkilemeye diğer bölgelere göre daha yatkındır. Bölgesel istikrarı ve düzeni müttefiklerle sağlamaya ek olarak, kalıcı ileri donanma üsleri kriz anlarında Birleşik Devletler’in ve müttefiklerin yararına olacaktır.

F/A-18C Hornet savaş uçağı USS Eisenhower uçak gemisine iniş yaparken | Aden Körfezi

Soğuk Savaş boyunca 6. ve 7. filo Doğu Akdeniz, Karadeniz, Batı Pasifik ve bitişik denizlerde krizlere zamanında müdahale edebilmek adına konuşlandırılmıştı. Bu misyon, Soğuk Savaş sonrası dönemde ise 5. ve 7. filo ile devam etmektedir. 6. filo ise bünyesinde meydana gelen maddi küçülmenin yanı sıra Doğu Akdeniz’de önemli bir rol oynamaya devam ediyor. 2013’teki Suriye’deki kimyasal silah krizi ve 2014’teki Ukrayna Krizi ile filonun önemi bir kez daha ispatlanmış oldu.

D) Denizlerde İstenmeyen Kazalardan Kaçınma

Birleşik Devletler donanması krizleri yatıştırmanın yanı sıra herhangi bir krizin yanlışlıkla veya kasıtlı olarak körüklenmesini veya meydana getirilmesini engellemek mecburiyetindedir. Bu amaçla Birleşik Devletler donanma personeli Savaş Hukuku ve Deniz Hukuku çatısı altındaki hak ve sorumluklara yönelik eğitimler almaktadır. Bu bağlamda 1972 yılında Birleşik Devletler donanması ve Sovyet donanması arasında imzalanan ve günümüzde geçerliliğini koruyan ‘Incidents at Sea’ (INCSEA), başka ülkeler ile de aynı amaçlar doğrultusunda imzalanan anlaşmaların bir örneğidir. Ayrıca Birleşik Devletler Donanma Operasyon Amirliği 2014 yılında Çin’de düzenlenen Kuzey Pasifik Donanma Sempozyumu(WPNS)’da ‘Denizlerde Planlanmamış Karşılaşmalar İçin Prensipler’ (CUES) anlaşmasını imzalayarak, anlaşmanın tarafı olmuştur.

E) Gayri Muharip Tahliye(NEO)

Birleşik Devletler donanması kriz koşullarındaki gayri muharip tahliye için kısmen uygun durumdadır. Bu uygunluk 2003’te Liberya’da ve 2006’da Lübnan’da sergilenmiştir. Bu tarz operasyonlar daha çok hava ya da kara ulaşımının zor ve tehlikeli olduğu durumlarda icra edilir.

F) Afet Müdahalesi

Birleşik Devletler donanması ve sahil güvenliği yıllardır doğal afetlere veya insan kaynaklı krizlere müdahale etmektedir. Bu operasyonlar afetzedelere acil ihtiyaçlarını olabildiğince hızlı biçimde ulaştırılmasını sağlar. 2004’te Asya’da meydana gelen tsunamide, 2007’de Bangladeş’teki kasırgada, 2010’da Haiti’deki depremde, 2011’de Japonya’daki tsunamide, 2013’de Filipinler’deki tayfunda, 2014’te Kore’deki feribot faciasında Birleşik Devletler donanması bölgeye acil ihtiyaçları hızlı bir şekilde ulaştırmıştır.

Hastane gemisi USNS Comfort

İleri konuşlu ve kolaylıkla intikal edebilen Birleşik Devletler donanmasının unsurları uygunluk, hazırlık, helikopter operasyonları kabiliyeti, medikal yardım imkanlarına bağlı olarak yardım sağlamaktadır.

G) Özel Kriz Müdahalesi

Konteyner gemisi MV Cape Ray’in Birleşik Devletler donanması hizmetine alınması ile 2014’te Suriye’de kimyasal silahların etkisiz hale getirilmesi hususunda kullanımı, deniz konuşlu araçların kullanımı konusunda örmek temsil etmektedir.

H) Birleşik Devletler Donanmasının Kriz Müdahale Nitelikleri

  • Global olarak savaşa hazırlık ve yeniden konuşlandırma/pozisyon değiştirme,
  • Doğal afet ya da insan kaynaklı krizlere müdahale kabiliyeti,
  • Uygun güçle müdahale için kuvvet artırımı ya da azaltımı,
  • İyi kurulmuş ve deneyimli müttefik donanma ilişkileri neticesinde bölge içinden ve dışından koalisyon kuvvetlerine erişim,
  • Müşterek direktiflere, alt birimlerin katılımına ve hızlı durum değişikliklerine adapte olabilecek komuta yapısı,
  • Esnek, deneyimli, eğitimli ve iyi hazırlıklı liderler; hızlı gelişen, karmaşık, ciddi krizleri Amerikan diplomasisini destekler biçimde yönetme kapasitesine sahiptir.

3) MUHAREBE

Amaç: Başkan’ın ve Amerikan halkının Birleşik Devletler donanmasından beklentisi savaş zamanında Birleşik Devletler’e ve onun müttefiklerine karşı yapılan saldırıları engellemesi, direnç göstermesi, ustalıkla savaşması ve galip gelmesidir.

-Barış Zamanı Angajmanı ve Koalisyon Savaşı

Kriz anında Birleşik Devletler ve aynı düşüncedeki devletler BM himayesi altında ya da ittifak kapsamında gönüllü olarak bir araya gelir. Eğer barış zamanındaki aktiviteler başarılı olmuşsa, Birleşik Devletler ve diğer devlet donanmaları savaş esnasında etkili bir biçimde birlikte operasyon yapmaya hazır olacaklardır. Kriz zamanında olduğu gibi tekrar her biri diğerlerinin yeteneklerini ve kapasitesini bilecek, birbirleri ile nasıl hızlı ve güvenli şekilde iletişim kuracağının farkında olacak, kendi aralarında görev paylaşımı yapacak, siyasi liderler bütün seçenekleri gözden geçirecek ve savaş zamanı zor koşullar altında direktifleri yerine getirecektir.

Yollar ve Araçlar: Birleşik Devletler donanmasının ulusun çıkarları doğrultusunda deniz savaşında başarılı olmasının yolları ve araçları tartışılırken muharebe alanının içerdiği fazları incelemek en kullanışlı yöntem olacaktır.

*Muharebe Alanı: Birleşik Devletler donanması eğer bir savaşı kazanmak istiyorsa on üç alanda gerekli olan yeteneklerini geliştirmek zorundadır. Bu on üç bölgeye ayrılan savaş alanındaki üstünlükler, Birleşik Devletler donanmasının rakip donanmaları alt etmesine yardımcı olacaktır. Bu alanları sıralarsak şöyle olacaktır;

  • Saldırı Harbi
  • Amfibi Muharebe
  • Deniz Özel Muharebesi
  • Denizaltı Savunma Harbi
  • Hava Savunma Harbi
  • Balistik Füze Savunması
  • Su Üstü Savunma Harbi
  • Abluka
  • Mayın Harbi
  • Donanma Seferi Muharebesi
  • Deniz Elektronik Harbi
  • Gemi Koruması
  • Stratejik Deniz Ulaştırma

1) Saldırı Harbi

Saldırı harbinde, deniz konuşlu hava saldırı araçları, kara saldırı füzeleri, deniz ateş gücü kullanılır. Hassasiyet çok önemlidir. Başlıca deniz konuşlu saldırı uçağı F/A-18 Hornet, donanmadaki uçak gemileri vasıtasıyla saldırı yapar. Donanmadaki hava gücünün kullanımı Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri’ne bağlı tanker uçakları sayesinde önemli ölçüde artmıştır.

USS Philippine Sea (CG 58)’ den Tomahawk atışı

Kara saldırıları için öncelikle Tomahawk Kara Saldırı Füzesi (TLAM) kullanılır. Bu hassas, uzun menzilli ve her türlü hava koşulunda görev yapabilen Tomahawk füzeleri nükleer tahrikli denizaltılarından, güdümlü füze denizaltılarından, kruvazörlerden ve destroyerlerden ateşlenebilmektedir. Belirtilen kruvazör ve destroyerler bu kabiliyetleri ile kara hedefleri karşı deniz yüzey atış desteği (NFSF) sağlamaktadır. Ayrıca kara konuşu Birleşik Devletler ve müttefik devletlerin unsurları donanma ile koordineli olarak operasyon yapabilmektedir.

2) Amfibi Harbi

Bu muharebe tarzında Birleşik Devletler güçleri düşman sahiline çıkartılarak, deniz destek vasıtaları ile baskın, dikkat dağıtma, birlik/sivil tahliyesi ya da diğer amfibi görevlerini üstlenirler. Donanma üç tip amfibi gemi ile hizmet eder. Bunlar amfibi hücum gemisi (LHD), havuzlu çıkarma gemisi (LPD) ve havuzlu amfibi çıkarma gemisidir (LSD).

Deniz yakın hava ve ateş desteği uçak gemilerinden, kruvazörlerden ve destroyerlerden sağlanarak denizcilerin kara operasyonlarında ihtiyaç duyduğu desteği sunar. Operasyonun kapsamına göre deniz piyadesi hava ve kara görev gücü (MAGTF), piyade, zırhlı birlik, topçu, helikopter ve sabit kanatlı uçaklar ile operasyonu destekler/icra eder.

Birleşik Devletler Deniz Kuvvetleri Kuzey Pasifik ve Diego Garcia’daki filolar ile önceden konuşlandırılmış gemilere sahiptir. Ayrıca kötü hava koşulları gibi muhtemel olumsuzluklar sebebiyle savaşa hazır Deniz Piyadesi Hava ve Kara Özel Görev Güçleri (SPMAGTFs) konuşlandırılmıştır.

3)Deniz Özel Muharebesi

Birleşik Devletler Deniz Özel Muharebe Komutanlığı (NSWC), SEAL timlerini Birleşik Devletler savaş gemilerinden, özellikle güdümlü füze denizaltılarından karaya yerleştirme kabiliyetine sahiptir. SEAL timlerinin envanterinde bulunan küçük özel muharebe araçları ve Mark V özel operasyon aracı (SOC) sıklıkla kullanılmaktadır. İlgili birim ise Birleşik Devletler Özel Operasyonlar Komutanlığı (USSOCOM)’dur.

ABD Deniz Kuvvetleri’nin kullandığı bazı silah kritik

4) Denizaltı Savunma Harbi (ASW)

Denizaltı savunma harbi karmaşık, ileri teknoloji kullanılan bir deniz muharebesi türüdür. Donanma personeli düşman denizaltıları bulmak ve imha etmek için saldırı denizaltılarını, denizaltı savunma helikopterlerini, güdümlü füze kruvazörlerini ve destroyerlerini, kara konuşlu deniz karakol uçaklarını (P-3C ve P-8A) ve sabit-mobil denizaltı keşif sistemlerini içeren geniş kapsamlı unsurlarını koordineli bir şekilde kullanmak zorundadır. Denizaltılara, uçaklara ve gemilere monte edilen çeşitli sonarlar ve dinleme araçları düşman denizaltılarının kimliğini tespit etmede ve torpillemede kullanılmaktadır.

5) Hava Savunma Harbi (AAW)

Hava savunma harbi icrasında Birleşik Devletler unsurları, düşman hava unsurlarını imha etmek amacı ile F/A-18 uçaklarını, kruvazör ve destroyer konuşlu çeşitli füzeleri kullanmaktadır. Bu füzelerin bir kısmı yüksek irtifada tehdidi imha ederken, bir kısmı ise yakın hava hedeflerine karşı dizayn edilmiştir. Kruvazör/destroyerlerin hava savunma harbinde kullandığı başlıca sistem ‘Aegis’ sistemidir. Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri,Kara Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri kara konuşlu uçak ve füze sistemleri ile tamamlayıcı bir hava savunma harbi kapasitesine sahip konumdadır.

6) Balistik Füze Savunması(BMD)

Balistik füze savunması, düşman tarafından ateşlenen balistik füzeleri imha ya da etkisiz hale getirmek üzere kuruludur. Birleşik Devletler envanterinde bulunan destroyer ve kruvazörlerin bir çoğu kendilerini, denizdeki diğer unsurları ve bitişiğindeki kara bölgesini koruyacak balistik füze savunmasına sahiptir. Bu kapsamda ‘Aegis’ sistemi gelişmiş radar ve füze teknolojileri ile öne çıkmaktadır. Önceden belirtildiği gibi Birleşik Devletler donanması ülke savunmasında ileri üslere büyük önem vermektedir. Bu doğrultuda Birleşik Devletler donanması rutin olarak barış zamanında ileri noktalara balistik füze savunmasına sahip gemiler konuşlandırmaktadır. Ayrıca Romanya’da kara konuşlu ‘Aegis’ sistemi bulunmaktadır.

ABD Hava Savunma Ağı

7) Su Üstü Savunma Harbi(ASUW)

Klasik anlamda su üstü harbi donanmaya bağlı savaş uçaklarını, füzeleri, kruvazör ve destroyer kaynaklı ateş gücünü, hava unsurlarından atılan mühimmatları, diğer su üstü vasıtalarını ve denizaltıları kullanarak düşman su üstü vasıtalarını etkisiz hale getirmek ya da imha etmek anlamına gelmektedir. Su üstü savunma harbi düşman donanmalarına karşı yapıldığı gibi ticaret gemilerine karşı da uygulanabilmektedir.

8) Abluka

Abluka operasyonlarında düşman limanlarının dış bağlantısı kesilir. Açık denizlerdeki ticaret gemilerinin hareket kabiliyetleri kısıtlanır ya da doğrudan kuvvet kullanımı gerçekleşir.

1962 yılında yaşanan ve Sovyet Rusya ile Birleşik Devletler’i karşı karşıya getiren Küba Füze Krizi’nde Birleşik Devletler donanması Küba’yı karantina altına almıştı.

Vietnam Savaşı boyunca, Birleşik Devletler donanması Kuzey Vietnam’daki limanları abluka altına almak amacı ile binlerce deniz mayını yerleştirmişti. Ambargo, uluslararası yaptırımları uygulamak amacı ile 2011 yılında Libya’daki Kaddafi rejimine karşı yapılan Odise’nin Şafağı ve Birleşik Koruyucu operasyonlarında da kullanılmıştır. Gelecekte çıkabilecek muhtemel Çin-A.B.D. savaşında da ambargo uygulaması tartışılan yöntemler arasındadır.

9) Mayın Harbi

Mayın harbi denize mayın döşeme, denizdeki mayınları saptama ve etkisiz hale getirmeyi kapsar. Donanma: hava unsurları, yüzey unsurları ve denizaltıları ile mayın yerleştirme kabiliyetine sahiptir. Mayın karşı tedbirlerinin idaresi Avenger sınıfı mayın karşı tedbir (MCM) gemileri ile yapılmaktadır. Birleşik Devletler donanması bu konuda MH-60S tipi helikopterleri de kullanmaktadır. Müşterek harekatlarda ise Birleşik Devletler, müttefiklerinin bu konudaki üstün yetenekleri sebebiyle fazla sorumluluk almamaktadır.

10) Donanma Seferi Muharebesi

Donanma seferi muharebesi daha önce de bahsedildiği gibi çeşitli kabiliyetlerin bir bütünüdür. Dalış/kurtarma, liman devriyesi, su üstü muharebesi, patlayıcı mühimmatların imhası, kuvvet korunum operasyonları, seferi lojistik desteği, alan güvenliğine yönelik operasyonlar… Bütün belirtilen bu operasyonlar/kabiliyetler deniz güvenlik operasyonları çerçevesinde, barış zamanında bölge güvenliğinin ve istikrarının geliştirilmesi amacıyla yapılmaktadır. Bu kabiliyetlerin kazanımı savaş zamanında donanma için bir çok fayda sağlamaktadır. Özellikle sahil ve nehirlerin olduğu bölgelerde önem arz etmektedir. Tarihten örnek verecek olursak; Amerikan iç savaşı, Filipin Ayaklanması ve Vietnam Savaşı uygun olacaktır. Bu noktada tüm bu kabiliyetler ile birlikte donanma seferi kuvvetlerinin savaşlarda yardımcı kuvvet olarak dahil olması beklenmektedir.

Filipinler Deniz ABD, Japon, Kanada ve Avustralya Donanması

11) Deniz Elektronik Harbi

Deniz elektronik harbi düşman silahlarını etkisiz hale getirmek maksadıyla elektronik sistemleri karıştırma, aldatma, kör etmede kullanılır. Birleşik Devletler donanmasına bağlı neredeyse her gemi ve uçar unsur çeşitli elektronik harp kabiliyetlerine sahiptir. Aksi halde düşmana karşı yapılacak saldırılar çok zor ya da imkansız hale gelecektir. Birleşik Devletler donanması özellikle uçak gemilerine EA-18G elektornik taarruz uçaklarını yerleştirmektedir.

EA-18G, F/A-18 Super Hornet üzerinden geliştirilmiş bir elektronik harp uçağıdır.

EA-18G’lerin filolara katılması ile birlikte EA-6B AEA uçakları emekli edilmeye başlandı. Birleşik Devletler EA-6B uçaklarını Irak ve Afganistan’da düzenlenen operasyonlarda yoğun olarak kullanmıştı.

12) Gemi Korunumu

Deniz kontrolü, savaş gemileri kendilerini düşman saldırılarından koruyamıyorsa sağlanamaz. Birleşik Devletler savaş gemileri vurulması durumda hasar kontrolüne imkan sağlayan mimari ile inşa edilmiştir. Savaş gemilerinin torpidolara, seyir füzelerine ve diğer düşman tehditlerine karşı bünyesinde kurulu savaş sistemleri bulunmaktadır. Birleşik Devletler donanması belli aralıklarla donanma gemilerini düşman hücumbotlarından korumaya yönelik tatbikatlar icra etmektedir. Ayrıca gemilere siber saldırılar konusunda da koruma sağlanmaya başlanmıştır.

17 Mayıs 1987 tarihinde Oliver Hazard Perry sınıfı USS Stark (FFG-31) savaş gemisi Irak tarafından birden fazla Fransız yapımı gemisavar füzesi Exocet ile vurulmuş ancak batmamıştır.

13) Stratejik Deniz Ulaştırma

Stratejik deniz ulaştırmasında donanma, savaş bölgelerinde bulunan birimlere hızlı ve etkili bir biçimde yardım ulaştırabilmek adına sözleşmeler imzalayarak operasyon yapmayı amaçlamaktadır. Ordu ve diğer birimler, savaş ekipmanlarını Birleşik Devletler iştirakı, sivil RO-RO gemileri, konteyner gemileri, kiralanan ticari gemiler ile hızlı bir şekilde transfer edebilmektedir. Askeri Deniz Ulaştırma Komutanlığı bu filolar ile Birleşik Devletler denizcilerini, orduyu, hava kuvvetlerine bağlı birimleri ve donanma kargolarını Kuzey Pasifik ve Diego Garcia gibi uzak noktalara ulaştırmayı amaçlamaktadır.

Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri benzer hizmetleri Hava İntikal Komutanlığı (AMC) ile icra etmektedir. Birleşik Devletler birlikleri uzak bölgelere askeri ya da sivil uçaklar ile taşınmaktadır.

13-a) Muharebe Lojistik Desteği

Kuzey Amerika’dan on binlerce mil uzakta, belli kriterlerde hem barış hem de savaş zamanı operasyon yapabilmesi, Birleşik Devletler donanmasının karakteristik özelliğidir. Bu lojistik destek kriz ve savaşlara bağlı olarak dalgalı ancak buna rağmen sürdürülebilir bir biçimde devam etmektedir. Birleşik Devletler donanması anayurttaki resmi ve özel denizcilik endüstrilerinden , ileri üsler ile kurduğu ağlardan, Askeri Ulaştırma ve Hava İntikal Komutanlığı’ndan bu konuda büyük fayda sağlamaktadır.

13-b) Denizde İkmal (UNREP)

Donanma gemilerinin ve sivil mürettebatlı lojistik gemilerin büyük kısmı, Birleşik Devletler savaş gemileri ile deniz ikmali kabiliyetine sahiptir. Bu sayede yakıt, yiyecek, mühimmat, yedek parça ve diğer önemli ihtiyaçlar karşılanarak Birleşik Devletler donanma gemileri savaşa hazır tutulur ya da savaş zamanında ihtiyaçlarını karşılar. Donanma ayrıca barış zamanında Guam ve Diego Garcia’da konuşlu olan iki denizaltıyı hizmete tahsis etmiştir. Bu denizaltılar periyodik olarak Filipinler, Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Hindistan’a giderek, ileri bölgelerde konuşlanan Birleşik Devletler donanmasına ait denizaltılara ve bazen de çeşitli tipteki savaş gemilerine tekrar ikmal, bakım ve onarım gibi hizmetler sunmaktadır. Bu denizaltılar savaş zamanında da destek verebilmektedir.

13-c) Donanma İstihbarat Desteği

İstihbarat, Keşif/Gözetleme (ISR), siber harp gibi donanmanın son zamanlarda kullandığı ancak hızlı genişleyen ve gelişen bir terimdir. Genel olarak deniz savaşının en zor yanı düşman unsurlarının belirlenmesidir. Bu işlem hem saldırı için önem arz etmekte hem de düşman ateş gücünün saptanması konusunda yardımcı olmaktadır. Donanma, yakın zamanlarda deniz istihbaratı ile ilgili bir birim kurarak kriptoloji, siber savaş, istihbarat sistemleri, istihbarat operasyonları ve ilgili diğer özel alanlarda ilgili donanma komutanlıkları ile talep edilen bilgilen paylaşılması yönünde adım atmıştır.

MUHAREBE AŞAMALARI

Birleşik Devletler donanmasının savaş durumundaki harekat tarzını anlamaya yardımcı olması sebebiyle geçerli olan üç aşamayı bilmek önemlidir. Bunlar: savaş durumuna geçiş, inisiyatif alma ve düşman ile savaşın sürdürülmesidir.

A) Savaş Durumuna Geçiş

Bu süreç boyunca, donanma unsurları muhtemel savaş alanlarında kendilerini avantajlı konuma getirecek manevralar yapar ve savaşa hazırlık oranlarını artırmaya yönelik çalışmalar yaparlar. Düşman tehlikesi olmayan alanlardaki kuvvetler ve Birleşik Devletler’deki veya Birleşik Devletler’e yakın pozisyondaki kuvvetler ileri cephede bulunan unsurlara katılırlar. Bu aşamada Birleşik Devletler kendi öz gücünden faydalanabileceği gibi çok uluslu iştiraklara da başvurabilir (örneğin,NATO). İleri istihbarat, keşif/gözetleme operasyonları yoğunlaştırılacaktır. Kara konuşlu deniz karakol uçaklarının yeniden konuşlandırılması muhtemeldir.

Arleigh Burke sınıfı USS Donald Cook (DDG 75) destrıyerinin güvertesinden NATO tatbikatı bulunan Türkiye’nin Aksaz Deniz Üssü

Birleşik Devletler Donanması Deniz İkmal Komutanlığı, stratejik denizde ikmal gemileriyle alanda deniz, kara ve hava kuvvetlerine ihtiyaç duyduğu desteği sağlayacaktır. Donanma aynı zamanda hava kuvvetlerinden birimler arası iş birliği, hava savunma harbi, füze savunması gibi hizmetler ile birlikte uydu, stratejik hava ikmali ve tanker uçak desteğini de talep etmektedir.

B) İnisiyatif Alma

Birleşik Devletler Deniz Kuvvetleri deniz hakimiyetini olabildiğince hızlı biçimde, kendisine yönelen hava unsurlarını etkisiz hale getirerek, savaş gemilerini, denizaltılarını, kara konuşlu A2/AD sistemlerini üst düzey siyasi ve askeri otoritelerin baskısı engel olmadan kullanarak sağlamaya çalışmaktadır.

Müşterek taktik ve sistemler bu aşamada gerekli olduğu zaman hava-deniz muharebe konseptini -özellikle Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri ile birlikte- uygulamak için geliştirildi. Anti balistik füze gemileri alan içinde en uygun pozisyonu ve yaklaşan düşman füzelerini imha etmek için en uygun manevraları yapacaktır. Deniz kuvvetlerinin diğer unsurları savaşa hazır ve an itibarı ile savaşan unsurları desteklemek amacı ile alana intikal eder. Eğer durum gerektiriyorsa düşman limanlarına ambargo uygulanır. Ayrıca istihbarat operasyonları kapsamında siber saldırılar gerçekleştirilebilir.

C) Savaşın Sürdürülmesi

Birleşik Devletler donanması Başkan’ın ve müttefik liderlerin kurguladığı hedefler çerçevesinde düşman unsurlarının her alanda -kara,hava,deniz,siber,uzay- etkisiz hale getirmeyi amaçlar. Deniz kontrol operasyonları gerekli olduğu sürece amaca hizmet doğrultusunda devam ettirilir. Birleşik Devletler Deniz Kuvvetleri karadaki operasyonlara destek olmak amacıyla uçak gemisi filolarına, savaş gemilerine, balistik füze atabilen nükleer denizaltılarına ve amfibi unsurlara kuvvet aktarımı operasyonları çerçevesinde destek vermektedir. Bütün bu operasyonlar başarılı olduğu takdirde, savaş, Birleşik Devletler ve onun müttefikleri lehine sonuçlanacaktır.

Kaynakça

  • American Naval Policy, Strategy, Plans and Operations in the Second Decade of the Twenty-first Century, Peter M. Swartz
  • A Cooperative Strategy for 21st Century Seapower, United States of America Department of the Navy
  • navy.mil/navydata
  • https://www.flickr.com/photos/usnavy/albums

Dış Haberler Editörü

Bir cevap yazın

İlgini Çekebilir!

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Türkiye’nin kendisini “savaşa” yakın hissetmesi durumunda alabileceği tedbirler

BAU Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi tarafından hazırlanan “Montrö Boğazlar …